Slepjanske informaciske łopjeno wo hórnistwje

Spěchowane projekty k zachowanju serbskeje kultury w Slepjanskej kónčinje

We wjacorych informaciskich łopjenach brunicoweho hórnistwa je so hižo wo dojednanju mjez Domowinu a koncernom Vattenfall rozprawjało. Dźensa chcu Wam někotre projekty předstajić, kotrež so na tutym zakładźe w lěće 2008 spěchuja.

Při tym złožuju so na wobsah a nic na to, kelko srědkow so za projekty nałožuje. Čehodla? Někotři měnja, zo je płaćizna bytostna – nam pak su najwažniše wobsah a zaměr a to, štož chcemy z projektom docpěć.

We wuměnjenjach, kotrež w Slepjanskej kónčinje su a z kotrymiž budźemy tež srjedźodobnje žiwi być dyrbjeć, chcemy sobu tomu přinošować, zo móža so serbska rěč, kultura a nałožki zachować, hajić a wuwiwać. Při tym - hač to wosobinsce chcemy abo nic - bjez hórnistwa njewuńdźemy. Tak je to tež w koncepciji wo wuwiću Slepjanskeje wosady zapisane. Sami smy so wšitcy, kotřiž smy na tutej koncepciji sobu dźěłali a pisali, z ideju wo hnydomnym zakónčenju wudobywanja brunicy rozžohnowali.

Byrnjež budu poćeženja dla rozšěrjaceje so wuhloweje jamy přiběrać, njesmě so hórnistwowemu předewzaću zamołwitosć za wšitko přisunyć spytać – na kóncu dźě su to politiske rozsudy.

Po tym zo běštej so Domowina a Vattenfall na lisćinu projektow dojednałoj, běchmy jako župa wězo trochu iritěrowani, hdyž chcychu statne instancy jako prěnje zwěsćić, kelko pjenjez Vattenfall nětko da. Čemu měješe tuta zwědawosć słužić, hdyž wobsahi jich njezajimuja?

Nětko je kóčka z měcha, po tym zo su Zwjazk a krajej spěchowanje Serbow přez Załožbu za serbski lud zaso zamróžili. W rozestajenju wo trěbnym financowanskim zrěčenju njeje přeco hišće žanych postupow. Po rozprawach medijow měł Vattenfall zaskočić. Naša kónčina płaći wulku płaćiznu, politisku płaćiznu, zo móhli so zaměry wobzamknjeneje energijoweje politiki zwoprawdźeć. Za to, jako wotrunanje dóstawa přidatnje wosebite spěchowanje a podpěru.

Ani z jeničkej mysličku njeměło so tuž wočakować, zo maja so z tutej podpěru dźěry w zjawnym etaće zatykać. Brunicy nima so w tutym konkretnym padźe zamołwitosć za wšitko přisunyć.

Załožba za serbski lud ma nětko mjenje srědkow za spěchowanje bazy k dispoziciji. Domowina a Vattenfall běštej so w nowembru 2007 na projekty dojednałoj, kotrež maja so w lěće 2008 spěchować. Tuta lisćina projektow drje njeje skóstnjeny ramik, tola župa je priority za nju postajiła. Kruće zaplanowany je lětsa festiwal dudakow „Lužica 2008“, z kotrehož měła so kruta tradicija wuwić. Na financowanju ma so nimo wokrjesa a Slepjanskeje gmejny tež Załožba za serbski lud wobdźělić. W jeje etaće pak so nětko žana suma za Slepo njejewi.

W župnym předsydstwje smy dnja 02.04.2008 jednohłósnje wobzamknyli, zo njebudźemy žane hižo zaplanowane projektne srědki Vattenfalla hinak wužiwać, zo by so z tym deficit załožbowych pjenjez wurunał. Tole by předewšěm rěčnym projektam na škodu było. Kotrym? Podpěrje intensiwnych rěčnych kursow serbšćiny, podpěrje Witaj-projekta w Rownom, prózdninskim poskitkam – tak mjenowanym rěčnym campam - a Šuli w zelenym, abo hudźbnemu wukubłanju dźěći a młodostnych na serbskich hudźbnych nastrojach.

Lětsa spěchuja so mjez druhim kursy serbšćiny. W zakładnym kursu pola Cordule Jurkoweje přiswoji sej tuchwilu dźewjeć wobdźělnikow rěčne znajomosće; pola Silwije Zajcoweje je na kursu za pokročenych pjeć wobdźělnikow. Na srjedźnej šuli so Swjedźeń serbskeje rěče hižo intensiwnje přihotuje. Zo bychu so rěčne hotowosće šulerjow dale polěpšeli, přihotuje so projekt „Rěčny camp“. Na dobre nazhonjenja z lěta 2007 ma so při tym nawjazać.

W přichodnym wudaću chcemy potom někotre kulturne projekty a spěchowanje dźěła z dorostom předstajić.

Manfred Hermaš, regionalny rěčnik